“Goede lange termijn oplossingen geen excuus voor starheid, maar kans voor flexibiliteit”

| |

Een column van ESCoNetwerk.nl voorzitter Jacqueline Cramer.

Kortgeleden zat ik laat in de avond in de trein nabij ’s- Hertogenbosch. Er kwamen vier opgetogen heren bij me in de buurt zitten. Kennelijk hadden zij een spannende avond gehad en op de goede afloop een pilsje gedronken. Tevreden vertelden zij aan elkaar dat ze hun kritiek goed naar voren hadden gebracht. En gaven daarvan verschillende voorbeelden. Ik werd nieuwsgierig en vroeg hen: ‘Waar bent u geweest?’

Ze antwoordden in koor: ‘We hebben tijdens de inspraakavond over een nieuw warmtenet ons zegje gedaan: wij zijn tegen.’ ‘Waarom?’ vroeg ik geïnteresseerd. ‘Nou mevrouw, we vertrouwen het niet. Ze leggen zo’n net aan en laten ons voor de kosten opdraaien. We hebben totaal geen inzicht in hoeveel ons dat extra gaat kosten. We hebben er geen grip en geen zeggenschap over. Waarom moeten wij aangesloten worden op een warmtenet? Er wordt over onze energievoorziening beslist en we zitten voor jaren aan de leverancier van zo’ systeem vast. Dat willen we niet. We willen zelf kunnen beslissen.’ ‘Tja, dat begrijp ik’, antwoordde ik. ‘Maar is het gebruik van warmte die anders verloren gaat via de riolering dan niet een pluspunt?’ Na een korte stilte zei één van de mannen: ‘Ik herken u. Tja…wie was u ook weer. Minister geweest toch?’ Ik vond het geen punt om zijn vraag bevestigend te beantwoorden, maar ik bleef wel nieuwsgierig naar het antwoord op mijn vraag. En die kwam ook: ‘Warmtegebruik mag dan goed zijn, maar wij hebben er geen voordeel van. De leverancier bepaalt de prijs en maakt ons afhankelijk van zijn systeem.’

Deze ontmoeting heeft me wel beziggehouden. Het bevestigde het groeiende wantrouwen in de maatschappij tegen grootschalige energieoplossingen waarin de burger geen zeggenschap heeft en waarvan hij de consequenties voor zichzelf niet kan overzien. Dit past in de trend naar de voorkeur van burgers voor decentrale energievoorziening, gestuurd door henzelf. Burgers willen niet meer afhankelijk zijn voor hun energievoorziening van leveranciers waaraan ze jarenlang vastzitten. Ze willen zelf kunnen kiezen.

Deze trend heeft ook gevolgen voor ESCoNetwerk.nl. We moeten ervoor waken dat ESCo’s gezien worden als organisaties die de klant aan een contract bindt, waar ze vervolgens niet meer vanaf kunnen. En waarin ze de hoogte van de rekening nauwelijks nog kunnen beïnvloeden. Een ESCo wordt opgezet om de klant te ontzorgen. De ESCo neemt de verantwoordelijkheid voor de investering, het beheer en het onderhoud van het verbeterde energiesysteem over. Gedurende de looptijd van de overeenkomst betaalt de klant dezelfde of mogelijk iets lagere energiekosten. Het verschil tussen de werkelijke energiekosten en de benodigde investeringen voor een beter energiesysteem, benut de ESCo partij om in de loop der tijd de gemaakte kosten terug te verdienen. Volgens dit model ben je als klant dan inderdaad gebonden aan die derde partij.

Het is de taak van ESCoNetwerk om serieus na te denken over de vraag hoe we de ESCo contracten flexibeler kunnen maken met meer sturingsmogelijkheden voor de klant. En hoe we ervoor kunnen zorgen, dat de klant voldoende inzicht heeft in zijn energierekening en de manier waarop hij deze in positieve zin kan beïnvloeden. De kritiek op de ongrijpbaarheid van de grootschalige energiesystemen en het gebrek aan sturingsmogelijkheden en transparantie over de energieprijs moeten we als ESCoNetwerk niet wegwuiven maar, we moeten het juist zien als een uitdaging om hierop een helder en overtuigend antwoord te geven. Dat antwoord zou me de volgende keer ook helpen, als ik opnieuw in de trein zit met dit soort opgetogen heren.

Mei 2016, Door: Jacqueline Cramer, voorzitter van ESCoNetwerk.nl