Huisvestingsvraag voor vluchtelingen: Kantoorpanden geschikt maken voor bewoning

| |

Met de komst van duizenden vluchtelingen naar Nederland is een acuut probleem ontstaan: hoe vinden wij geschikte huisvesting voor deze mensen die huis en haard…

Met de komst van duizenden vluchtelingen naar Nederland is een acuut probleem ontstaan: hoe vinden wij geschikte huisvesting voor deze mensen die huis en haard achter zich hebben gelaten? Ook al is snelheid geboden, zorgvuldigheid ten aanzien van procedures en het serieus nemen van gevoelens van de lokale bevolking omtrent de komst van vluchtelingen binnen een gemeente is vereist. Twynstra Gudde onderzocht de mogelijkheden om leegstaande bedrijfsgebouwen binnen korte termijn geschikt te maken voor bewoning en schreef n.a.v. de bevindingen een whitepaper.

Doorstroom geblokkeerd
Naar verwachting zullen in 2015 zo’n 35.000 vluchtelingen worden toegelaten in Nederland. Ook de komende jaren dienen wij rekening te houden met een zeer hoge vluchtelingenstroom. Bovendien krijgen vluchtelingen na een geslaagde asielaanvraag het recht om hun gezinnen te laten overkomen. De behoefte aan passende woonruimte zal, op een toch al krappe woningmarkt, dus zeer sterk stijgen.

Het probleem wordt nog nijpender in de wetenschap dat nu al circa 12,5 duizend asielzoekers met een verblijfsvergunning op zoek zijn naar definitieve woonruimte. Deze zogenoemde statushouders bivakkeren noodgedwongen in asielzoekerscentra, waardoor de doorstroom is geblokkeerd. Hoewel gemeenten verplicht zijn hun bijdrage te leveren aan het huisvesten van statushouders, is het voor hen lastig om aan deze verplichting te voldoen vanwege een tekort aan geschikte woonruimte.

Kantoorgebouwen transformeren in woonruimte
Twynstra Gudde heeft onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om statushouders op korte termijn te huisvesten in bestaande kantoor- en bedrijfsgebouwen die voor dat doel worden getransformeerd. Ook staatssecretaris Dijkhoff, verantwoordelijk voor het asielbeleid, heeft gemeenten gevraagd om creatief na te denken over het vrijmaken van ruimte voor de opvang van vluchtelingen. Gemeenten pakken deze vraag veelal op met woningcorporaties, waarbij zij gebruik kunnen maken van de versoepelde procedure voor tijdelijke ontheffing van het bestemmingsplan.

Op dit moment staat ongeveer 17% van de Nederlandse kantoorgebouwen leeg, een totaal van circa 8,5 miljoen m2. De leegstand raakt niet alleen commercieel vastgoed, ook de Rijksoverheid beschikt over een groot areaal aan kantoorpanden dat zij niet gebruikt. Daarnaast kampen maatschappelijke instellingen als woningcorporaties met overschotten. Toch lukt het maar mondjesmaat om deze gebouwen te herbestemmen tot woonruimte, ondanks beschikbare financiële voordelen als de Regeling Vermindering Verhuurderheffing (RVV).

Andere kwaliteitseisen
Uit het onderzoek blijkt dat er interessante én werkbare mogelijkheden zijn om kantoorpanden snel te transformeren tot woonruimte. Daarvoor dient wel een paar obstakels te worden overwonnen. Zo is het lastig om een sluitende business case voor de exploitatie van de panden te maken omdat deze een hoge boekwaarde hebben die verrekend dient te worden met de huur. Ook is het ombouwen tot volwaardige woningen erg kostbaar.

Voor deze obstakels heeft Twynstra Gudde diverse oplossingen bedacht. Het is bijvoorbeeld mogelijk om op een efficiënte wijze woonruimte te creëren door kosteneffectief te bouwen. De LEAN-bouwmethode is daarvoor bij uitstek geschikt. Daarnaast is het zinvol om na te denken over het slimme en efficiënte hergebruik van bestaande elementen. Ook het toepassen van nieuwe materialen en modulaire- en prefab bouwtechnieken kan een bijdrage leveren aan een sluitende business case. Door slimme en duurzame keuzes te maken die rekening houden met de levensduur en het gebruik kan een woonruimte gerealiseerd worden die voldoet aan de behoeften van statushouders.

Whitepaper
Bij elkaar genomen zijn er dus interessante mogelijkheden om kantoorpanden om te vormen tot woonruimte voor asielzoekers. Twynstra Gudde heeft de bevindingen van het onderzoek gebundeld in de whitepaper ‘Kantoorpanden in korte tijd geschikt maken voor statushouder’. De whitepaper is gratis te downloaden via deze link.